Het COSO-model is een raamwerk dat wordt gebruikt om interne controle binnen een organisatie te beoordelen en te verbeteren. Het geeft inzicht in het bereiken van organisatiedoelstellingen op het gebied van bijvoorbeeld:
Het COSO-raamwerk biedt een soort kapstok voor het in kaart brengen en implementeren van processen en het helpt bij het verbeteren hiervan. COSO staat voor Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission en is ontwikkeld door een groep sponsorgezelschappen om organisaties te helpen bij het beheersen van risico’s en het verbeteren van interne controle. Sinds 2004 wordt het COSO-model ook wel COSO II of COSO ERM (Enterprise Risk Management) genoemd. Wat kun je precies met het COSO-model en waarom zou je dit implementeren in je organisatie?
Het COSO-model is de ideale match voor integraal risicomanagement. Je wilt risico’s natuurlijk zo goed mogelijk identificeren, analyseren, beheersen en monitoren. Dit proces wordt ook wel integraal risicomanagement (IRM) genoemd. Heb je je IRM goed op orde? Dan bouw je een vertrouwensband op met interne en externe stakeholders. Het COSO-model helpt je om integraal risicomanagement goed in te richten. We vertellen je in dit artikel hoe je dat aanpakt.
Laten we bij het begin beginnen. Wat houdt de COSO-kubus precies in? Het COSO-raamwerk wordt vormgegeven in een kubus. Hierin worden de vier organisatiedoelstellingen (strategisch, operationeel, vanuit informatievoorziening en vanuit de wet- en regelgeving) verweven met de acht componenten, én de vier organisatieniveaus waar men mee te maken heeft.
Deze visueel vormgegeven kubus is een hulpmiddel om de interne risicobeheersing van een organisatie te beoordelen. Het model bestaat uit acht kubussen die samen één geheel vormen. Elk van de kubussen is geassocieerd met één specifiek aspect van de interne beheersing. Denk hierbij aan het beheer van risico’s, het in control zijn van activiteiten en het rapporteren van informatie en gegevens.
De kubussen zijn verbonden met elkaar door middel van lijnen, wat aangeeft dat er samenhang is tussen de verschillende aspecten van de interne beheersing. Op deze manier helpt dit visuele hulpmiddel je om de interne beheersing van jouw organisatie te begrijpen en te beoordelen.
Het begint allemaal bij de bovenkant van de kubus. Hier staan de vier organisatiedoelstellingen:
Nu de organisatiedoelen bekend zijn, is het tijd om te kijken wat er nodig is om deze te bereiken. Volgens de COSO-kubus zijn hier acht componenten voor. Van boven naar beneden zijn de onderdelen als volgt:
Waar zitten zwakke punten op het gebied van risicomanagement in je organisatie? Op welke plekken of afdelingen is meer beheersing nodig? Om het antwoord op die vragen te vinden, presenteert de kubus nog een derde kant: de organisatieniveaus. Deze vind je aan de zijkant. In de COSO-kubus vind je de volgende niveaus terug:
Wat heeft de implementatie van het COSO-raamwerk nu precies als toegevoegde waarde voor jouw organisatie? Zoals je eerder hebt gelezen, identificeert het COSO-model de relaties tussen de ondernemingsrisico’s en het interne beheersingssysteem. Dit biedt je organisatie de mogelijkheid om:
Het COSO-model zorgt er niet alleen voor dat je risico’s in kaart brengt, maar ook dat je risico’s continu beheerst. Op deze manier leg je de focus op integraal risicomanagement en vergroot je de risicovolwassenheid in de hele organisatie. Zo kun je in de toekomst succesvol blijven zijn.

Door gebruik te maken van kwaliteits- en risicomanagementsoftware, zoals Zenya, kun je het COSO-model op een efficiëntere en effectievere manier implementeren in jouw organisatie. Zenya RISK kan bijvoorbeeld helpen bij:
Daarnaast helpt onze software ook bij het implementeren van verbeteringen in de interne beheersing, door middel van bijvoorbeeld het automatiseren van bepaalde processen met Zenya FLOW en het bewaken van de naleving van interne beheersingsrichtlijnen met Zenya CHECK. Dit kan leiden tot een efficiëntere en effectievere uitvoering van het COSO-model en tot verbeteringen in de interne beheersing van de organisatie. Ontdek zelf hoe onze software kan helpen bij de implementatie van COSO door contact met ons op te nemen.
Vraag de brochure aan zodat je alle informatie gemakkelijk bij de hand hebt.
Zelf ontdekken wat Zenya kan? Vraag een demo aan. We laten het je graag zien.
Veelgestelde vragen
Met Zenya FLOW kan je incidenten, afwijkingen en klachten eenvoudig melden, toewijzen via workflows, analyseren (bv. Root Cause, PRISMA, TRIPOD) en verbeteren met real-time dashboards. Zo controleer je processtappen, eigenaarschap, tijdigheid én verantwoordelijkheid. Zenya CHECK werkt vooral op afdelingsniveau en binnen bedrijfseenheden: je koppelt vragenlijsten aan afdelingen of objecten, vergelijkt scores tussen teams en identificeert zwakke plekken binnen units. Zenya CHECK stelt je in staat om rapporten en dashboards te delen met stakeholders, vragenlijsten periodiek in te plannen en resultaten toegankelijk te maken via planning, notificaties en realtime dashboards. Door Zenya FLOW te koppelen met Nedap Ons® bespaar je dubbele administratie: meldingen worden automatisch doorgegeven, afschriften verschijnen in het ECD, en je voldoet aan reglementaire verplichtingen rond melding en dossiervorming. Met Zenya AI FLOW Prompt krijg je automatisch samenvattingen, aangeven van prioriteit, root cause analyses en interventievoorstellen. Dit versnelt signalering en ondersteunt dat je risico’s niet alleen herkent, maar snel handelt. Ja. Zenya FLOW biedt real-time dashboards, voortgangsrapportages van verbetertaken, trends in incidentmeldingen, en met Zenya CHECK kun je periodiek kwaliteitschecks vergelijken per afdeling. Je definieert specifieke doelstellingen (strategisch of operationeel), gebruikt CHECK om relevante vragenlijsten en audits in te zetten, FLOW om gevallen te melden en analyseren, waarna risico’s beoordeeld en acties ingevoerd worden. Als je wilt vanpapieren processen overstappen naar geautomatiseerde workflows, nauwkeuriger rapporteren, realtime inzicht wil per afdeling en sneller willen reageren op afwijkingen. Zenya elimineert handmatig werk en versnelt procesverbetering.
Vragen? We helpen je graag verder
Hoe helpt Zenya FLOW bij het implementeren van de beheerscomponent ‘incident afhandelen’ van het COSO-model?
Op welk niveau binnen het COSO-kubus is Zenya CHECK vooral nuttig?
Hoe ondersteunt Zenya bij de ‘informe en communicatie’ component van COSO?
Hoe draagt integratie met het ECD (bv. Nedap Ons®) bij aan compliance en risicobeheersing?
Wat is het voordeel van Zenya FLOW’s AI-add-on voor risicobeheersing?
Kan Zenya helpen bij de component ‘monitoring’ in COSO, en hoe?
Hoe gebruik je Zenya om doelstellingen vast te leggen en risico's te beoordelen, binnen COSO’s strategisch en operationeel niveau?
Wanneer is het slimmer Zenya FLOW + CHECK te gebruiken dan alleen een traditionele interne audit met Excel?
Vraag een persoonlijke demo aan, zodat we online of op locatie de mogelijkheden kunnen bespreken.