Een wond verzorgen. Medicatie klaarmaken. Een incident afhandelen. In de zorg moet je vaak meteen weten wat je moet doen. Nee, niet morgen ergens. Nu.
Toch kan het vinden van het juiste protocol in de praktijk zomaar tien minuten kosten. Tien minuten die je liever aan een patiënt of cliënt besteedt dan aan zoeken.
Dat was het startpunt van een gesprek tussen onze eigen Hilbert Leijen, innovation Architect bij Zenya, en Erik Nicolai van Workspace 365, in de podcast AI in de Zorgwerkplek. Over zoeken, context en de vraag die bij AI altijd terugkomt: kun je het wel vertrouwen? Dit is onze kijk op dat gesprek.
“Je kunt nog zo’n mooie protocollen hebben: als je ze niet kunt vinden, is er geen waarde,” stelt Hilbert. Je typt een zoekwoord in en krijgt tientallen resultaten terug. Welke versie is de actuele? Past dit wel bij jouw situatie?
Bij een gewone vraag is dat al vervelend. Onder tijdsdruk, bijvoorbeeld bij het klaarmaken van medicatie, is elke minuut er een te veel.
Dat probleem zit niet in de zorgmedewerker, maar in hoe zoekmachines werken. Ze vragen om het juiste trefwoord, terwijl je onder druk vooral gewoon je vraag wilt stellen. Zoals je die ook aan een collega zou stellen.
Dat is precies waar AI-zoeken het verschil maakt. Bij Zenya zie je die verschuiving al terug: zo’n twintig procent van onze klanten heeft de AI-zoekfunctie inmiddels uitgerold, als vast onderdeel van het dagelijkse werk.
Hilbert deelde op LinkedIn een anekdote van het AI-symposium van Stichting Trainingen Infectie Preventie (STIP). Iemand typte daar één woord in een zoekmachine: “geel”. En kreeg, wonderlijk genoeg, het juiste protocol.
Maar meestal werkt dat niet zo. Mensen hebben meer input nodig om een antwoord te geven wat precies aansluit op de situatie. AI-chatbots ook, zelfs al proberen ze het heel graag met alleen “geel” als aanknopingspunt.
Vraag en wedervraag, tot de context zo duidelijk is dat het antwoord zonder twijfel juist en passend is voor jouw situatie. Dat is hoe je het maximale resultaat uit je chat met AI krijgt.
In de podcast met Erik speelt Hilbert dat principe na met een voorbeeld: “Erik, vertel me eerst: is dit voor een volwassene of voor een kind? Dan maak ik daarna een gericht antwoord voor je.”
Voor een leek lijken veel protocollen in een grote zorgorganisatie op elkaar. De nuance zit ‘m in details als deze en juist daar is vraag-en-wedervraag sterk. Je moet mensen dat wel even leren: die extra vraag is er niet om het antwoord te vertragen, maar om het te verbeteren. Voor een kwaliteitsmanager scheelt het afwijkingen: minder kans dat iemand het verkeerde protocol volgt omdat de eerste vraag net iets te breed was geformuleerd.
Precies daarom bouwt Zenya open koppelingen met ECD’s en andere systemen en werken we ook samen met partijen als Workspace 365. Door die connecties te maken wordt de context steeds completer, waardoor onze AI-zoekfuncties steeds betere antwoorden geeft.
Werk je in de zorg, dan heb je kloppende en actuele antwoorden nodig. Maar het kost ook tijd om dat antwoord te vinden, of om het na te vragen bij een collega.
Hilbert noemt het vier-ogen-principe bij medicatie als voorbeeld. “Je hebt er altijd een extra collega bij nodig, precies op dat moment. Je ziet dat daar ook technische oplossingen voor zijn, waarbij de AI het tweede paar ogen is, zodat je snel door kunt met je werk.”
Wij zien in de praktijk dat AI kan helpen om dat laatste waar te maken. Een extra paar ogen, een systeem wat met je meedenkt, zodat jij snel verder kan met het echte werk. Het werk waar een mens niet te vervangen is.
Die beweging zie je niet alleen bij zoeken. Meldingen samenvatten en vertalen. Bevindingen uit auditrapportages ophalen. Meedenken over over oorzaken en beheersmaatregelen bij een risico. Elk voorbeeld op zich is klein, maar samen schuift AI op van informatie ophalen naar daadwerkelijk meedenken.
Zodra AI ter sprake komt, volgt bijna altijd dezelfde vraag. Hoe weet je dat het antwoord klopt? Erik stelt ‘m ook in de podcast: “Hoe kun je zeker weten dat die AI niet hallucineert?”
“Honderd procent zekerheid bestaat nooit”, zegt Hilbert, maar hij geeft ook aan: “je kunt heel veel doen om te valideren hoe een model presteert. Dat wordt ook van ons verwacht, als leverancier.”
Wat telt is waar een AI zijn informatie vandaan haalt. Een AI die vrij associeert op basis van alles wat ooit op het internet stond, is iets anders dan een AI die alleen put uit de kennisbank die jouw organisatie zelf beheert en actueel houdt.
Zenya AI Chat werkt op die tweede manier. Je stelt een vraag aan je eigen protocollen en kwaliteitsdocumentatie. En het antwoord komt altijd met een bronverwijzing erbij, zodat je zelf kunt controleren of het klopt. Staat het antwoord niet in een van je documenten? Dan zegt de AI dat gewoon, in plaats van iets te verzinnen.
De inhoudelijke verantwoordelijkheid blijft bij mensen. AI neemt nooit beslissingen. Het versnelt wel het voorbereidende werk: een verouderd protocol signaleren, feedback koppelen aan het juiste document, een nieuwe richtlijn naast de bestaande werkwijze leggen.
Hilbert ziet een volgende stap al binnen handbereik: een agent die het speurwerk doet als een protocol is verouderd, richtlijnen en externe bronnen naast de bestaande werkwijze legt en zelf een concept klaarzet: “oké, dit is hoe het protocol er nu uit zou moeten zien.”
“Daar heb je uiteraard een stuk menselijke beoordeling bij nodig, want dat is superbelangrijk. Die sprong voorwaarts zie ik ons maken in het komende jaar of twee.” Steeds met mensen die per stap zelf beslissen of ze klaar zijn voor de volgende. Bewust bekwaam, noemt Hilbert dat, in plaats van onbewust onbekwaam.
Diezelfde open blik zie je terug in hoe we samenwerken. Vandaar ook het gesprek met Workspace 365: twee partijen die vanuit een andere hoek naar hetzelfde probleem kijken en er allebei beter van worden door samen te werken in plaats van elkaar af te schermen.
Waarom dit alles de moeite waard is, gaat volgens Hilbert niet alleen over tijd: “Het mooiste van alle AI-ontwikkelingen die we nu doen, is het effect dat het heeft. Het gaat vaak over tijdsbesparing. En die is er ook echt. Maar wat ik veel belangrijker vind, is het plezier-cijfer dat mensen geven. Dat gaat flink omhoog zodra ze met slimme AI werken.”
Luister de podcast AI in de Zorgwerkplek: de toekomst van kennisbeheer in de zorg terug via Workspace 365. Of praat er met ons over door.
