Slimme software voor kwalitatief goede zorg van mens tot mens.

Evidence-based werken in het AI-tijdperk: zo pak je het aan

Zorgprofessionals werken elke dag met de best beschikbare kennis. Dat is geen keuze, maar een vereiste. Maar wat gebeurt er als AI ineens een rol speelt in hoe je aan die kennis komt? En kun je AI-gegenereerde informatie zomaar gelijkstellen aan wetenschappelijk bewijs? In dit artikel zetten we de begrippen op een rij. Want evidence-based werken en AI gaan prima samen, mits je weet hoe.

Wat is evidence-based werken?

Evidence-based werken heeft zijn oorsprong in de geneeskunde. David Sackett en zijn collega’s legden in de jaren negentig de basis voor wat we nu kennen als evidence-based medicine (EBM). Hun model rust op drie pijlers die je niet los van elkaar kunt zien:

Wetenschappelijke bewijs

Denk aan gepubliceerd onderzoek en richtlijnen. Dit is de kennisbasis waarop beslissingen worden gegrondvest.

Professionele expertise

De vakkennis en klinische ervaring van de professional zelf. Bewijs zonder context leidt tot slechte beslissingen.

Waarden en voorkeuren van de patiënt of cliënt

Goede zorg is altijd mensgericht. Wat wil deze persoon? Wat past bij zijn of haar situatie?

Deze drie pijlers samen maken een beslissing evidence-based. Voldoen aan één pijler is daarbij onvoldoende.

Wat verandert er als AI een rol speelt?

AI maakt het makkelijker om grote hoeveelheden informatie snel te doorzoeken. Dat is winst. Maar niet alle AI is gelijk, en dat onderscheid is belangrijk. Een generiek taalmodel genereert tekst op basis van patronen in trainingsdata. Het kan samenvattingen maken en verbanden leggen, maar het beoordeelt niet de kwaliteit van een studie, herkent geen bias en heeft geen inzicht in de context van jouw organisatie of cliënt. Output van zo’n model is dan ook geen betrouwbare basis voor evidence-based beslissingen.

Dat verandert als AI uitsluitend zoekt in gecureerde, wetenschappelijk onderbouwde bronnen én jouw eigen interne protocollen. Dan is de output wél bruikbaar als kennisbasis, omdat de betrouwbaarheid van de bronnen geborgd is. Het maakt dus niet alleen uit hóe AI werkt, maar vooral wáár het in zoekt.

Lees hier meer over betrouwbare AI-zoekresultaten voor medical evidence.

Wat AI nooit overneemt, zijn de andere twee pijlers: jouw professionele expertise en de voorkeuren van de cliënt. Die vragen altijd om een mens. Een betrouwbare werkwijze met AI  vraagt om een proces waarbij AI een vaste, afgebakende rol heeft. Niet als losstaand hulpmiddel, maar als onderdeel van een bewust proces. Het onderstaande integratiekader helpt daarbij. Het laat zien hoe je AI verantwoord inbedt in evidence-based werken, van vraagstelling tot borging.

Een praktisch integratiekader in vier stappen

Stap 1 – Formuleer de vraag 

Alles begint met een goede vraag. Wat wil je weten? Wat wil je verbeteren? Een scherpe vraagstelling bepaalt de kwaliteit van je zoekresultaten, of je nu een zoekmachine, een database of een AI-tool gebruikt. Neem de tijd voor dit moment.

Stap 2 – Gebruik AI voor kennisontsluiting 

Dit is waar AI echt waarde toevoegt. Denk aan:

  • Literatuurverkenning – snel een overzicht van beschikbare studies en richtlijnen
  • Samenvattingen – lange teksten toegankelijk maken zonder de kern te verliezen
  • Vergelijkingen – overeenkomsten en verschillen tussen onderzoeken in kaart brengen

Maar, en dit is essentieel, de betrouwbaarheid van AI-output staat of valt met de bronnen waarop het systeem is aangesloten. Een generieke chatbot geeft andere resultaten dan een tool die uitsluitend doorzoekt in wetenschappelijke publicaties en jouw eigen interne protocollen.

Zenya biedt hiervoor een directe koppeling met EvidenceHunt: een integratie die speciaal is ontwikkeld voor evidence-based zoeken in medische literatuur en wetenschappelijke publicaties. Vanuit je vertrouwde Zenya-omgeving zoek je rechtstreeks in wetenschappelijk onderbouwde bronnen. Geen losse tabbladen, geen copy-paste werk.

Stap 3 – Beoordeel kritisch 

Ook als de bronnen betrouwbaar zijn, blijft kritische beoordeling nodig. Wetenschappelijk bewijs geeft richting, maar jij bepaalt of het past. Stel jezelf altijd deze vragen:

  • Zijn de gevonden bronnen relevant voor mijn vraagstelling?
  • Passen de uitkomsten binnen de geldende richtlijnen in mijn vakgebied?
  • Sluit dit aan bij de context van mijn organisatie en de situatie van mijn cliënt?

Dit is de pijler van professionele expertise. Geen algoritme kan dit overnemen.

Stap 4 – Documenteer en borg 

Evidence-based werken is pas compleet als het inzichtelijk en overdraagbaar is. Dat betekent:

  • Bronnen vastleggen
  • Besluitvorming onderbouwen
  • Kennis opnemen in het kwaliteitsmanagementsysteem

In Zenya doe je dit in dezelfde omgeving waar je ook je protocollen, werkafspraken en documenten beheert. De stap van zoeken naar borgen is daarmee geen losse handeling meer, maar één geïntegreerd proces.

Evidence-based werken begint met de juiste tools

AI vervangt de drie pijlers van Sackett niet. Professionele expertise en de waarden van de cliënt blijven altijd mensenwerk. Maar de eerste pijler, het beste beschikbare bewijs, wordt met de juiste AI een stuk toegankelijker.

Het verschil zit hem in waar AI op is aangesloten. De koppeling tussen Zenya en EvidenceHunt zorgt ervoor dat je AI-resultaten kunt vertrouwen: de tool doorzoekt uitsluitend wetenschappelijke publicaties en jouw interne protocollen. Geen hallucinations, geen twijfelachtige bronnen. Gewoon betrouwbare kennis, snel ontsloten, direct geborgd in je kwaliteitsmanagementsysteem. Op deze manier wordt AI geen risico voor evidence-based werken maar een versneller.

Marleen de Greef - Content Marketeer - Zenya
Marleen de Greef
Contentmarketeer at Zenya 
  + posts

Meer weten over Zenya?

Vraag de brochure aan zodat je alle informatie gemakkelijk bij de hand hebt.

Download de brochure voor Zenya Software - Software voor kwaliteits- en risicomanagement

Gratis demo beschikbaar

Zelf ontdekken wat Zenya kan? Vraag een demo aan. We laten het je graag zien.

Wat betekent evidence-based werken als AI een rol speelt?

We laten je graag zien hoe onze oplossing jou verder kan helpen.

Veelgestelde vragen

Vragen? We helpen je graag verder

Hoe borg je met Zenya dat only evidence-based bronnen worden gebruikt bij AI-zoekresultaten?

Zenya garandeert dat AI-search zoekt in interne protocollen en wetenschappelijk onderbouwde publicaties, zodat bronnen betrouwbaar zijn voordat je ze gebruikt.

In welke stap van het integratiekader past de koppeling met EvidenceHunt?

De koppeling gebruik je in stap 2 (kennisontsluiting) zodat je met één klik literatuurverkenning, samenvattingen en vergelijkingen haalt uit bewezen bronnen.

Hoe helpt Zenya je professionele expertise te behouden als AI een deel van het zoeken overneemt?

Zenya ondersteunt je om kritisch te beoordelen welke resultaten relevant zijn, pasado op richtlijnen, situatie cliënt en organisatiecontext — AI levert input, jij beslist.

Wanneer is AI-output in Zenya betrouwbaarder dan generieke chatbots?

Als AI-search enkel toegang heeft tot gecureerde wetenschappelijke databases én je eigen interne protocollen — dan zijn resultaten betrouwbaar voor evidence-based beslissingen.

Hoe documenteer je besluiten en resultaten in Zenya, zodat evidence-based werken geïntegreerd blijft?

In Zenya registreer je bronnen, onderbouwing van beslissingen en verwerk je uitkomsten in werkafspraken en protocollen binnen het kwaliteitsmanagementsysteem.

Hoe voorkom je dat AI ‘hallucinaties’ invloed hebben op evidence-based zorg in Zenya?

Omdat Zenya AI-search alleen werkt met wetenschappelijk onderbouwde bronnen en interne documenten, misinformatie wordt sterk verminderd.

Hoe zorgt Zenya dat documenten en protocollen altijd actueel zijn binnen evidence-based praktijken?

Via versiebeheer, leesbevestiging en centraal documentenbeheer binnen Zenya zodat iedereen altijd met de laatste informatie werkt.

Wat moet je als zorgorganisatie aanpassen als je evidence-based werken met AI in Zenya wilt implementeren?

Formeer duidelijke vragen, kies bronnen zorgvuldig, train medewerkers in beoordelen van bewijs én borg documentatie; Zenya ondersteunt alledrie binnen één geïntegreerd systeem.