nl Dé beste software voor kwaliteits- en risicomanagement.

SZW: organisatie zelf aan de slag met verbeterplan na incident

Elk jaar in mei publiceert de Inspectie SZW de Monitor Arbeidsongevallen. Door de coronacrisis is het pas maanden later opgevallen dat deze cijfers weinig reden tot juichen geven. Het aantal arbeidsongevallen loopt namelijk nog steeds op. En ook al valt er veel te zeggen over de interpretatie van de cijfers, niemand zit op een arbeidsongeval te wachten. Dus doen we met zijn allen ons best om ze te beperken, maar volgens de Inspectie is dat nog niet genoeg. Daarom kondigen zij twee nieuwe maatregelen aan: strenger toezicht op preventie van ongevallen én als er dan toch een incident plaatsvindt, moet de organisatie zelf aan de slag met een verbeterplan. Wat betekent dit in de praktijk voor jouw organisatie? Wij nemen de maatregelen voor je onder de loep om je zo op weg te helpen.

Meer arbeidsongevallen – de cijfers

In 2019 werden 4474 arbeidsongevallen gemeld bij de inspectie. In 2018 waren dat er 4368, een stijging van 4% dus. Het jaar ervoor was de stijging ook 4%, maar over 5 jaar bekeken steeg het aantal meldingen met ruim 18%.

Het aantal ongevallen met dodelijke afloop daalde iets: van 71 in 2018 naar 69 in 2019. Dat lijkt goed nieuws, maar het betekent nog steeds dat er wekelijks meer dan 1 persoon nooit meer thuiskomt van het werk. In de bouw gebeuren de meeste ongevallen, ook met dodelijke afloop. Daarbij kan worden opgemerkt dat gemiddeld genomen de meeste slachtoffers vallen bij kleine organisaties (tot 10 medewerkers). Uit het rapport komt niet naar voren wat daar de reden voor is, maar verderop in dit artikel vind je een mogelijke oorzaak daarvoor.

Maar hoe komt het nu dat er jaarlijks meer arbeidsongevallen plaatsvinden? In 2019 hadden ruim 8,9 miljoen Nederlanders betaald werk, effectief betekent dit dat ongeveer 1 op de 2000 werkenden met een arbeidsongeval te maken krijgt. In 2018 was dat 1 op 2010, dus dat verschilt niet heel groot. We kunnen dus wel stellen dat het aantal bedrijfsongevallen evenredig stijgt met het aantal werkenden en dat is de reden dat het aantal arbeidsongevallen stijgt.

Procentueel blijft het aantal ongevallen dus nagenoeg gelijk, terwijl het de bedoeling is dat dat gaat dalen. Het doel is veiliger werken, waardoor er minder ongevallen kunnen gebeuren. Maar vooralsnog lijken we nog niet echt in staat dat voor elkaar te krijgen. En dus komt de Inspectie nu met twee maatregelen om, hopelijk, die cijfers naar beneden te krijgen.

Maatregel 1: strenger toezicht op preventie

Een organisatie (ZZP’ers uitgezonderd) is verplicht een risico-inventarisatie & -evaluatie (RI&E) te hebben. Onderdeel daarvan is het plan van aanpak, zo staat vermeld in de Arbowet. De RI&E is in het kort een onderzoek waarin de eventuele gevaren voor de gezondheid van werknemers worden opgenomen. In het plan van aanpak worden vervolgens de getroffen maatregelen, om die risico’s te beperken, vermeld inclusief de verwachte uitkomst van deze maatregelen.

De Inspectie SZW constateert dat slechts 50% van de organisaties een juist ingevulde RI&E met verbeterplan heeft. Vooral bij kleinere organisaties is dat vaak niet op orde. En laat daar ook de meeste ongevallen gebeuren! De Inspectie is dit jaar dan ook begonnen met meer toezicht op de preventie van ongevallen, door voorlichting maar ook handhaving. Dat laatste betekent dat er boetes gegeven worden aan organisaties die geen RI&E kunnen laten zien en daarmee veiligheid niet serieus lijken te nemen. Het niet hebben van een RI&E kost €4.500, de boete voor het niet hebben van een plan van aanpak is €3.000.

 

SWZ

 

Maatregel 2: organisaties na een incident zelf een verbeterplan laten maken

Incidenten en ongevallen 100% uitsluiten is een illusie, maar elk ongeval minder is er één. Mocht er ondanks de ingevulde RI&E met plan van aanpak tóch een ongeval plaatsvinden, dan stelt de Inspectie in ongeveer 50% van de gevallen een onderzoek in naar de toedracht. En hier kunnen strenge maatregelen en forse boetes uit voortkomen.

Toch lijkt de Inspectie nu een andere koers te gaan varen: van straffen naar een beleid waarbij de organisaties zelflerend worden. Met als doel de veiligheid binnen organisaties te verhogen en een soortgelijk ongeval in de toekomst zoveel mogelijk te voorkomen, kan de Inspectie nu van organisaties vragen om zelf de toedracht van het ongeval in kaart te brengen en met een verbeterplan te komen. Deze maatregel geldt alleen bij ongevallen waarbij het slachtoffer licht letsel heeft opgelopen, bij ernstige ongevallen blijft de oude procedure staan (onderzoek door de Inspectie met eventueel een bestuursrechtelijke boete of strafrechtelijke vervolging tot gevolg).

Pakt de organisatie deze analyse en het verbeterplan goed aan, dan kan de Inspectie de boete die bij het ongeval hoort, kwijtschelden. Het is natuurlijk ook de bedoeling om de verbetermaatregelen in de praktijk te brengen. Blijkt uit een herinspectie dat er niet voldoende vorderingen zijn gemaakt, kan er alsnog een sanctie volgen.

De eerste resultaten zijn hoopvol

De maatregelen zijn begin dit jaar al ingegaan, maar door de corona-uitbraak is hier tot nu toe weinig over naar buiten gebracht. Dat komt nu pas. De eerste resultaten, met name van de laatste maatregel, lijken hoopvol. De interventies waarbij organisaties zelf aan de slag moeten na een ongeval, blijken effectief te zijn.

Natuurlijk is het nog te vroeg om iets concreet te roepen, bovendien zorgt de coronacrisis wellicht voor een vertekend beeld. Maar, elk ongeval minder is er weer één, we mogen wat dat betreft blij zijn met elke stap die gezet wordt.

Wat betekenen deze maatregelen voor jouw organisatie?

Behoort jouw organisatie tot de helft die geen RI&E heeft? Dan is er geen tijd te verliezen! De eerste stap mag dan logisch zijn: een RI&E opstellen. Is die er al wel, dan moet deze natuurlijk regelmatig getoetst worden. Een verouderde RI&E is namelijk praktisch net zo weinig waard als geen RI&E.

 

 

Maar je kunt meer doen. Wat dacht je van risicomanagement? Waarmee je echt alle risico’s voor jouw organisatie in kaart kunt brengen, kunt waarderen en daarop maatregelen in kunt stellen. Niet alleen voor veiligheid, maar ook voor kwaliteit, continuïteit en efficiëntie binnen jouw organisatie bijvoorbeeld.

En het is wellicht ook een optie om eens na te denken over wat je doet als er wel een ongeval zou plaatsvinden. Hoe pak je zo’n ongevalsanalyse aan? En hoe stel je een verbeterplan op? Zou je dat ook niet voor andere type incidenten binnen je organisatie willen doen? Een incidentmanagementsysteem kan hier veel werk uit handen nemen. Gecombineerd met bijvoorbeeld een app om (bijna-)incidenten te melden heb je een krachtige tool in handen die jou altijd inzicht verschaft in hoe het ervoor staat binnen jouw organisatie. Inzicht in wat er gebeurt, gebeurd is, maar ook wat er nog moet gebeuren.

Uiteraard staan onze experts voor je klaar om te laten zien hoe de software van Infoland bij kan dragen aan de veiligheid binnen jouw organisatie. Of het nu gaat om het voorkomen van ongevallen of het voorkomen dat hetzelfde ongeval nog eens gebeurt, onze oplossingen kunnen je hierbij perfect ondersteunen.

Benieuwd wat Zenya
voor jouw organisatie kan betekenen?

Neem vrijblijvend contact op met onze experts! Wij denken graag met je mee.