Het COSO-model is een raamwerk dat wordt gebruikt om interne controle binnen een organisatie te beoordelen en te verbeteren. Het geeft inzicht in het bereiken van organisatiedoelstellingen op het gebied van bijvoorbeeld:
Het COSO-raamwerk biedt een soort kapstok voor het in kaart brengen en implementeren van processen en het helpt bij het verbeteren hiervan. COSO staat voor Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission en is ontwikkeld door een groep sponsorgezelschappen om organisaties te helpen bij het beheersen van risico’s en het verbeteren van interne controle. Sinds 2004 wordt het COSO-model ook wel COSO II of COSO ERM (Enterprise Risk Management) genoemd. Wat kun je precies met het COSO-model en waarom zou je dit implementeren in je organisatie?
Het COSO-model is de ideale match voor integraal risicomanagement. Je wilt risico’s natuurlijk zo goed mogelijk identificeren, analyseren, beheersen en monitoren. Dit proces wordt ook wel integraal risicomanagement (IRM) genoemd. Heb je je IRM goed op orde? Dan bouw je een vertrouwensband op met interne en externe stakeholders. Het COSO-model helpt je om integraal risicomanagement goed in te richten. We vertellen je in dit artikel hoe je dat aanpakt.
Laten we bij het begin beginnen. Wat houdt de COSO-kubus precies in? Het COSO-raamwerk wordt vormgegeven in een kubus. Hierin worden de vier organisatiedoelstellingen (strategisch, operationeel, vanuit informatievoorziening en vanuit de wet- en regelgeving) verweven met de acht componenten, én de vier organisatieniveaus waar men mee te maken heeft.
Deze visueel vormgegeven kubus is een hulpmiddel om de interne risicobeheersing van een organisatie te beoordelen. Het model bestaat uit acht kubussen die samen één geheel vormen. Elk van de kubussen is geassocieerd met één specifiek aspect van de interne beheersing. Denk hierbij aan het beheer van risico’s, het in control zijn van activiteiten en het rapporteren van informatie en gegevens.
De kubussen zijn verbonden met elkaar door middel van lijnen, wat aangeeft dat er samenhang is tussen de verschillende aspecten van de interne beheersing. Op deze manier helpt dit visuele hulpmiddel je om de interne beheersing van jouw organisatie te begrijpen en te beoordelen.
Het begint allemaal bij de bovenkant van de kubus. Hier staan de vier organisatiedoelstellingen:
Nu de organisatiedoelen bekend zijn, is het tijd om te kijken wat er nodig is om deze te bereiken. Volgens de COSO-kubus zijn hier acht componenten voor. Van boven naar beneden zijn de onderdelen als volgt:
Waar zitten zwakke punten op het gebied van risicomanagement in je organisatie? Op welke plekken of afdelingen is meer beheersing nodig? Om het antwoord op die vragen te vinden, presenteert de kubus nog een derde kant: de organisatieniveaus. Deze vind je aan de zijkant. In de COSO-kubus vind je de volgende niveaus terug:
Wat heeft de implementatie van het COSO-raamwerk nu precies als toegevoegde waarde voor jouw organisatie? Zoals je eerder hebt gelezen, identificeert het COSO-model de relaties tussen de ondernemingsrisico’s en het interne beheersingssysteem. Dit biedt je organisatie de mogelijkheid om:
Het COSO-model zorgt er niet alleen voor dat je risico’s in kaart brengt, maar ook dat je risico’s continu beheerst. Op deze manier leg je de focus op integraal risicomanagement en vergroot je de risicovolwassenheid in de hele organisatie. Zo kun je in de toekomst succesvol blijven zijn.

Door gebruik te maken van kwaliteits- en risicomanagementsoftware, zoals Zenya, kun je het COSO-model op een efficiëntere en effectievere manier implementeren in jouw organisatie. Zenya RISK kan bijvoorbeeld helpen bij:
Daarnaast helpt onze software ook bij het implementeren van verbeteringen in de interne beheersing, door middel van bijvoorbeeld het automatiseren van bepaalde processen met Zenya FLOW en het bewaken van de naleving van interne beheersingsrichtlijnen met Zenya AUDIT. Dit kan leiden tot een efficiëntere en effectievere uitvoering van het COSO-model en tot verbeteringen in de interne beheersing van de organisatie. Ontdek zelf hoe onze software kan helpen bij de implementatie van COSO door contact met ons op te nemen.
Vraag de brochure aan zodat je alle informatie gemakkelijk bij de hand hebt.
Zelf ontdekken wat Zenya kan? Vraag een demo aan. We laten het je graag zien.
Veelgestelde vragen
Met Zenya RISK identificeer je kansen én bedreigingen met eenvoudige formulieren. Je brengt alle risico’s centraal in kaart en beoordeelt ze visueel met bijvoorbeeld een risicomatrix. Dit helpt je om gebeurtenissen gekoppeld aan organisatiedoelstellingen zichtbaar te maken. Zenya AUDIT ondersteunt vooral de componenten ‘Beheersmaatregelen’ en ‘Monitoring’ door auditbevindingen te documenteren, verbeterenacties toe te wijzen en overzichtelijke dashboards te bieden voor opvolging. Je koppelt bevindingen, checks en acties direct aan normen of wetgeving zoals ISO 9001 of NEN 7510. Bewijsmateriaal wordt bewaard, rapportages zijn inzichtelijk en documenten zijn gelinkt aan standaarden. Zenya biedt heldere rollen, duidelijke raamwerken, tools om documenten te koppelen aan richtlijnen, automatische notificaties en overzichtelijke compliance-overzichten. Zo weten alle betrokkenen wat en wanneer gecommuniceerd moet worden. Door laagdrempelige software zoals Zenya RISK wordt risicobewustzijn over alle lagen vergroot. Eigenaarschap van risico’s wordt belegd, medewerkers betrokken, cultuur van integriteit en verantwoordelijkheid versterkt. Ja. Zenya RISK laat strategische risico’s koppelen aan organisatiedoelen en biedt tegelijk tools voor operationele risico’s. Zo blijft er één samenhangend overzicht op alle organisatieniveaus. Met filters op organisatie-eenheid, risicocategorie en owner en dashboards per niveau werk je zowel per team, afdeling als voor het gehele organisatieniveau. Zo zie je waar beheersing aangescherpt moet worden. Begin met Zenya AUDIT voor volledige audits en compliance. Voeg Zenya CHECK toe voor regelmatige operationele checks of vragenlijsten. Voeg Zenya FLOW toe als je processen wil automatiseren en decentrale verbeteracties wilt organiseren.
Vragen? We helpen je graag verder
Hoe helpt Zenya RISK bij het vertalen van de COSO-component “Identificatie van gebeurtenissen” naar de praktijk?
Op welke COSO-component ondersteunt Zenya AUDIT je het meest?
Hoe zorgt Zenya ervoor dat ‘Compliance’ binnen de COSO-kubus aantoonbaar wordt nageleefd?
Wat biedt Zenya om de COSO-component ‘Informatie en communicatie’ effectief in te richten?
Hoe draagt Zenya bij aan de COSO-component ‘Interne omgeving’ in een zorgorganisatie?
Kan Zenya helpen bij het koppelen van strategische en operationele doelstellingen zoals in de COSO-doelstellingen lagen?
Hoe geeft Zenya inzicht op verschillende organisatieniveaus (bv. afdeling vs. organisatiebreed) zoals in COSO vereist?
In welke situaties is starten met Zenya AUDIT alleen voldoende versus wanneer je ook Zenya CHECK of Zenya FLOW toevoegt?
Vraag een persoonlijke demo aan, zodat we online of op locatie de mogelijkheden kunnen bespreken.